ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

687

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

تو اين اوقات نه‌دانى اين فايدها برهانى « 1 » و نتوانى علاج كردن ، و من بجاى ديكر « 2 » اين ياذ كنم « 2 » ، و بجمله‌ى كار اعتماد بر نضج بوذ و بر كدشتن اين اوقات ، اكر سليم كردذ بيمارى سليم بوذ « 3 » و كر صعب كدرذ بيمارى صعب بوذ از ان زمان نوبه « 4 » دليل كنى با زمان مرض و بيماريهاء صفرائى « 5 » را منتهى زوذ كدرذ باز بيماريها بلغمانى و سوداوى « 6 » را منتهى دير دارذ و نوايب بر يك حال باشند ( f . 547 ) و آنكه « 7 » حاجت آيذ به استفراغ كردن به مقدار طاقت « 8 » بيمار و اين استفراغ دو كونه بوذ : يكى بعرض كه كرسنه باشند و كم‌غذا باشذ « 9 » جنانك ببيمارى تيز باشند ، و ديكر بفصد و اسهال « 10 » و ادرار بول و ادرار عرق جنانك « 11 » مر بيماريهاء مزمنه را كنند « 11 » . فى حمّى سوناخوس « 12 » آكاه باش كه اين تب كورا سوناخوس كويند اين تب « 13 » دو كونه بوذ : يكى از كرمى خون « 14 » بوذ و نشان وى « 14 » آن بوذ كه اندامها درد خيزذ و روى و جشم سرخ شوذ و تب بيرون آيذ نه سخت كرم و لكن روى و اندامها بر بوذ و علامات پرّى « 15 » بديد آيذ و ليكن تشنكى « 15 » بسيار نبوذ و تب بيفزايذ ، و « 16 » علاج او « 16 » خون بركرفتن بوذ و خاصه كروز ديكر تب قوىتر كردذ و نبض سريع‌تر شوذ ، و باز جن فصد كردى شكم ببايذ آوردن بما الفواكه و باز

--> ( 1 ) - ف : نرهانى ( 2 - 2 ) - ف : ياذ كنم اين را ( 4 - 3 ) - ف : و اكر صعب كذرذ ازمان نوبت ( 5 ) - ف : صفراوى ( 6 ) - ف : سودايى ( 7 ) - ف : و انكاه ( 8 ) - ف : طاقة ( 9 ) - ف : باشند ( 10 ) - ب ه : و قى ( 11 - 11 ) - ف : ببيمارى مزمنه باشند ( 12 ) - ف : باب حمى سوناخوس ( 13 ) - ف : « اين تب » ندارد ( 14 - 14 ) - ف : و نشان اين ( 15 - 15 ) - ف : وى بديذ ايذ و تشنكى ( 16 - 16 ) - ف : علاجات وى